ผ้าเช็ดโต๊ะ ร้านอาหาร เป็นของชิ้นเล็กที่แทบไม่มีใครคิดถึงครับ ผืนที่เช็ดเขียงหมูตอนเช้า บ่ายๆ อาจไปอยู่บนโต๊ะลูกค้า เพราะพนักงานหยิบผืนที่ใกล้มือที่สุด อ่านจบแล้วจะรู้ว่าร้านควรมีผ้ากี่สี ผืนไหนใช้ตรงไหน ซักยังไงทุกวัน และเมื่อไหร่ควรเปลี่ยนผืนใหม่

คำตอบสั้นๆ ก่อน: ร้านอาหารควรแยกผ้าเช็ดตามโซน ไม่ใช้ผืนเดียวเช็ดทั้งร้านครับ วิธีที่ง่ายที่สุดคือให้สีบอกโซน อย่างผ้าเช็ดอเนกประสงค์ Daikoku มี 4 สี สีขาวสำหรับงานทั่วไปและโต๊ะลูกค้า สีชมพูสำหรับเนื้อสัตว์ สีเขียวสำหรับผักและผลไม้ และสีฟ้าสำหรับอาหารทะเล ส่วนห้องน้ำให้มีผ้าชุดของตัวเองที่ไม่ออกมานอกห้องน้ำ หลังปิดร้านทุกวัน แช่ผ้าในน้ำยาซักผ้าเช็ด แล้วซักเครื่องโดยแยกผ้าสีกับผ้าขาว และเปลี่ยนผืนใหม่เมื่อผ้าบาง ขาด หรือมีคราบที่ซักไม่ออกครับ

สรุปสั้นๆ

  • ผ้าผืนเดียวเช็ดทั้งร้านคือต้นเหตุของการปนเปื้อนข้าม เชื้อจากเนื้อดิบหรือห้องน้ำไปถึงโต๊ะลูกค้าได้
  • ใช้สีเดียวต่อหนึ่งโซน ติดตารางสีไว้ให้พนักงานเห็น ทั้งร้านใช้ตารางเดียวกัน
  • ผ้าห้องน้ำแยกชุด ไม่ออกนอกห้องน้ำ และซักแยกจากผ้าโซนอาหาร
  • ซักทุกวัน แช่น้ำยา แล้วซักเครื่องพร้อมน้ำยาฟอกขาว ผ้าสีซักแยกจากผ้าขาว

ผ้าและน้ำยาที่พูดถึงในบทความนี้ กดดูรายละเอียดของแต่ละตัวได้เลยครับ

ยังไม่แน่ใจว่าร้านควรมีผ้ากี่สี สีละเท่าไหร่ บอกเราว่าร้านมีโซนไหนบ้าง ทีมงานช่วยจัดชุดให้ทาง LINE ครับ

ถามทีมงานทาง LINE

ผ้าเช็ดโต๊ะ ร้านอาหาร ทำไมต้องแยกผืนตามโซน

ผ้าผืนเดียวที่เช็ดเขียงเนื้อดิบ แล้วไปเช็ดเคาน์เตอร์ ต่อด้วยโต๊ะลูกค้า จะพาเชื้อจากโซนหนึ่งไปอีกโซนครับ เรื่องนี้เรียกว่าการปนเปื้อนข้าม และผ้าเช็ดเป็นตัวพาที่คนมักมองข้าม เพราะมันเดินทางไปทั่วร้านทั้งวัน

คู่มือผู้สัมผัสอาหารของกรมอนามัย เขียนไว้ชัดว่าผ้าเช็ดโต๊ะและผ้าทำความสะอาดสะสมแบคทีเรียได้มาก ถ้าไม่ดูแลจะแพร่การปนเปื้อน จึงให้ซักด้วยผงซักฟอก และแช่น้ำยาคลอรีนหลังซักได้ ฝั่งสหรัฐฯ ก็ใช้หลักเดียวกัน FDA Food Code 2022 ข้อ 3-304.14 ให้แยกผ้าที่เช็ดพื้นผิวซึ่งสัมผัสเนื้อสัตว์หรืออาหารทะเลดิบ ออกจากผ้าที่ใช้กับงานอื่น และให้ซักผ้าเช็ดทุกวัน

ถ้าเคยเตรียมตรวจ SAN จะคุ้นกับหลักนี้ครับ แบบประเมินขอให้แยกเขียงสำหรับเนื้อสุก เนื้อดิบ และผักผลไม้ ผ้าเช็ดก็ใช้เหตุผลเดียวกัน แต่ต้องบอกตรงๆ ว่าแบบประเมิน SAN ไม่ได้พูดถึงผ้าเช็ดหรือสีผ้าเลย การแยกผ้าจึงเป็นเรื่องที่ร้านเลือกทำเองครับ รายการที่ต้องเตรียมทั้งหมดอยู่ในมาตรฐาน SAN ร้านอาหาร 20 ข้อครับ


ตารางแยกสีผ้าตามโซน ใช้ผืนไหนเช็ดอะไร

ใช้สีเดียวต่อหนึ่งโซน และใช้ตารางเดียวกันทั้งร้านครับ พิมพ์ตารางนี้ติดไว้ตรงที่พนักงานหยิบผ้า สีในตารางเป็นไปตามการแบ่งสีของ Daikoku ครับ

โซนสีผ้าใช้เช็ดอะไรใช้คู่กับข้อควรระวัง
โต๊ะลูกค้า หน้าร้านขาวโต๊ะ เก้าอี้ หลังลูกค้าลุกทุกครั้งSaraya J-3 ฉีดลงบนผ้าแล้วเช็ด (ขวดสเปรย์ J-3)เก็บแยกจากผ้าขาวในครัว ไม่เข้าครัว
ครัว งานทั่วไปขาวเคาน์เตอร์ โต๊ะเตรียม จุดที่หกSaraya S-1 ฉีดบนพื้นผิวที่อาหารวางลงโดยตรง (ขวดสเปรย์ S)S-1 ติดไฟได้ ห้ามใช้ใกล้เตาที่เปิดไฟอยู่
เนื้อสัตว์ดิบชมพูโต๊ะและพื้นผิวในโซนเตรียมเนื้อฉีด Saraya S-1 บนเขียงและมีดหลังล้างผ้าชมพูไม่ออกนอกโซนเนื้อ
ผักและผลไม้เขียวโต๊ะและพื้นผิวในโซนเตรียมผักฉีด Saraya S-1 บนเขียงและมีดหลังล้างไม่ใช้เช็ดโซนเนื้อดิบ
อาหารทะเลฟ้าโต๊ะและพื้นผิวในโซนเตรียมอาหารทะเลฉีด Saraya S-1 บนเขียงและมีดหลังล้างผ้าฟ้าไม่ออกนอกโซนอาหารทะเล
ห้องน้ำไม่ใช้ 4 สีนี้ ใช้ผ้าชุดแยกที่ดูต่างจากชุดโซนอาหารชัดๆฝารองนั่ง อ่างล้างมือ สุขภัณฑ์ พื้น และผนังน้ำยาเช็ดฆ่าเชื้อฝารองนั่ง Saraya ใช้กับฝารองนั่งเท่านั้น อ่างล้างมือ พื้น และสุขภัณฑ์ส่วนอื่นใช้น้ำยาฆ่าเชื้ออเนกประสงค์ Sanipaster ที่ผสมน้ำก่อนใช้ ส่วนล้างคราบประจำวันบนสุขภัณฑ์ พื้น และผนัง ใช้น้ำยาทำความสะอาดห้องน้ำ Mosa Saveไม่ออกนอกห้องน้ำ ซักแยกทุกครั้ง

ใต้ตารางมีสามเรื่องที่ควรรู้ครับ เรื่องแรก โต๊ะลูกค้ากับครัวใช้ผ้าขาวเหมือนกัน ให้เก็บผ้าขาวหน้าร้านกับผ้าขาวในครัวคนละกล่อง ติดป้ายให้ชัด ผ้าหน้าร้านไม่เข้าครัว

เรื่องที่สอง เขียงแยกสีที่ขายในไทยหลายแบบใช้สีคนละชุดกับผ้า เช่น เขียงสีแดงสำหรับเนื้อดิบ แต่ผ้า Daikoku ใช้สีชมพู ไม่มีตารางสีกลางที่ทุกร้านต้องใช้ ร้านเลือกตารางเดียวแล้วใช้ให้เหมือนกันทั้งร้านก็พอ

เรื่องที่สาม เลือกความหนาตามงาน ผ้าเช็ดอเนกประสงค์ Daikoku 60 แกรม พอสำหรับงานเช็ดประจำวัน ส่วนจุดที่น้ำเยอะอย่างซิงก์และโต๊ะเตรียมอาหาร ใช้ผ้าเช็ดอเนกประสงค์ Daikoku 80 แกรม ที่หนากว่า หน้าสินค้าระบุว่าซับน้ำได้ราว 580% ของน้ำหนักผ้า


ผ้าห้องน้ำ แยกชุดไว้ ไม่ออกนอกห้องน้ำ

ห้องน้ำต้องมีผ้าชุดของตัวเอง ที่ไม่ออกมาหน้าร้านหรือเข้าครัวเลยครับ และซักแยกจากผ้าโซนอาหารทุกครั้ง

ข้อนี้ขอบอกไว้ก่อน ผ้า Daikoku ทั้ง 4 สีเป็นสีของโซนอาหาร จึงไม่ควรเอาสีไหนไปใช้ในห้องน้ำ ให้ใช้ผ้าที่หน้าตาไม่เหมือนชุดโซนอาหารเลย จนไม่มีใครหยิบผิด แบบประเมิน SAN เองก็ให้ห้องน้ำแยกจากที่เก็บ ที่เตรียม และที่กินอาหาร ผ้าของห้องน้ำก็ควรอยู่ในห้องน้ำเหมือนกัน

ส่วนน้ำยา ให้แยกตามจุดที่ใช้ น้ำยาเช็ดฆ่าเชื้อฝารองนั่งของ Saraya ใช้กับฝารองนั่งในห้องน้ำเท่านั้น ไม่ใช้ในครัวหรือกับพื้นผิวที่สัมผัสอาหาร อ่างล้างมือ พื้น และสุขภัณฑ์ส่วนอื่นใช้น้ำยาฆ่าเชื้ออเนกประสงค์ Sanipaster ที่ผสมน้ำก่อนใช้ ส่วนงานล้างคราบสบู่และคราบทั่วไปบนสุขภัณฑ์ พื้น และผนังทุกวัน ใช้น้ำยาทำความสะอาดห้องน้ำ Mosa Save สูตรไม่มีโซดาไฟครับ


เช็ดโต๊ะลูกค้ายังไงให้ผ่านเกณฑ์ SAN

เช็ดโต๊ะลูกค้าด้วยน้ำยาทำความสะอาดทันทีหลังลูกค้าลุกทุกครั้งครับ ไม่ใช่ใช้ผ้าชุบน้ำผืนเดียวเช็ดทั้งวัน ข้อนี้อยู่ในแบบประเมิน SAN ของกรมอนามัย ที่ให้ทำความสะอาดโต๊ะหลังให้บริการทุกครั้ง

วิธีที่ง่ายคือฉีด Saraya J-3 ลงบนผ้าขาว แล้วเช็ดโต๊ะ ไม่ต้องล้างน้ำออก ถ้าเป็นโต๊ะที่วางอาหารลงโดยตรง เช่น ร้านที่วางขนมปังบนโต๊ะ ให้ใช้ Saraya S-1 แทน เพราะทำมาสำหรับพื้นผิวที่สัมผัสอาหาร

ตอนเช็ด พับผ้าให้เป็นทบ เช็ดไปทางเดียว แล้วพลิกไปด้านที่สะอาดเมื่อผ้าเริ่มเปื้อน แค่นี้คราบก็ไม่ถูกลากวนไปมาบนโต๊ะครับ


ซักผ้าเช็ดทำความสะอาดทุกวัน แช่ ซัก ฆ่าเชื้อ ยังไง

ซักผ้าทุกผืนทุกวันหลังปิดร้านครับ แช่ในน้ำยาซักผ้าเช็ด ซักเครื่องโดยเติมน้ำยาฟอกขาวคลอรีน แยกผ้าสีกับผ้าขาว แล้วตากให้แห้งสนิท หลายร้านเรียกผ้าเช็ดโต๊ะว่าผ้าขี้ริ้ว วิธีซักผ้าขี้ริ้วในร้านอาหารต่างจากที่บ้านตรงที่ต้องฆ่าเชื้อด้วยครับ

  1. แยกผ้าก่อนซัก ผ้าห้องน้ำซักต่างหาก และผ้าสีแยกจากผ้าขาว
  2. ผสม Saraya J-6 30 เท่า (ราว 33 มล. ต่อน้ำ 1 ลิตร) แล้วแช่ผ้า
  3. ซักเครื่องโดยเติมน้ำยาฟอกขาวคลอรีนตามฉลาก เช่น Saraya Clean.Pro B-6 ผสม 300 เท่า ซักในเครื่องราว 10 นาที แล้วล้างน้ำ
  4. ตากผ้าให้แห้งสนิทก่อนใช้รอบต่อไป
  5. สวมถุงมือทุกครั้ง และห้ามผสมคลอรีนกับน้ำยาที่เป็นกรดหรือสารเคมีอื่น

J-6 มีหน้าที่ล้างคราบออกจากผ้า ตัวที่ฆ่าเชื้อคือคลอรีนในขั้นที่ 3 ครับ อย่าข้ามขั้นนี้ ส่วนผ้าสี หน้าสินค้าของ J-6 และ B-6 เตือนว่าคลอรีนอาจทำให้สีซีด ผ้าสีจึงต้องซักแยกเครื่องจากผ้าขาว และถ้าสีซีดจนดูไม่ออกว่าเป็นผ้าโซนไหน ก็ถึงเวลาเปลี่ยนผืนใหม่

ร้านที่ไม่มีเครื่องซักผ้า ผ้า Daikoku ซักมือได้ครับ แช่ J-6 แล้วซักให้สะอาด จากนั้นแช่ผ้าในน้ำยาคลอรีนตามที่คู่มือกรมอนามัยแนะนำ เช่น B-6 ผสม 300 เท่า แล้วล้างน้ำ ผ้าสียังแช่แยกจากผ้าขาวเหมือนเดิม ลำดับงานปิดร้านทั้งหมด ดูต่อได้ที่เช็กลิสต์ความสะอาดร้านอาหารรายวัน


ผ้าเช็ดอเนกประสงค์ควรเปลี่ยนเมื่อไหร่ ดูจาก 4 อย่างนี้

ให้เปลี่ยนตามสภาพผ้า ไม่ใช่ตามวันที่ครับ ผ้า Daikoku ซักใช้ซ้ำได้ราว 20 ครั้ง แต่แต่ละร้านใช้หนักไม่เท่ากัน ดูจากสี่อย่างนี้แทน

1. ผ้าบางหรือขาด ผ้าที่บางลงซับน้ำได้น้อยลง หน้าสินค้าของ Daikoku เองก็บอกให้เปลี่ยนเมื่อผ้าเริ่มบางหรือขาด

2. มีคราบที่ซักไม่ออก ซักตามขั้นตอนแล้วคราบยังอยู่ ไม่ต้องลุ้นรอบต่อไป

3. กลิ่นไม่หายหลังซัก ถ้าซักครบทั้งแช่และคลอรีนแล้วยังมีกลิ่นอับ แปลว่าผ้าผืนนั้นหมดอายุแล้ว

4. สีซีดจนแยกโซนไม่ออก ข้อนี้สำคัญกับร้านที่ใช้ผ้าแยกสี ถ้าพนักงานดูไม่ออกว่าผืนไหนชมพู ผืนไหนขาว ระบบสีก็ไม่ช่วยอะไร

เก็บผ้าสำรองไว้สีละกล่องครับ พอเจอผืนที่ถึงเวลา จะได้เปลี่ยนทันที ไม่ต้องฝืนใช้ต่ออีกวัน


สั่งผ้าเช็ดอเนกประสงค์และน้ำยาซักผ้ากับ 91 Marketing

91 Marketing มีผ้าเช็ดอเนกประสงค์ แบรนด์ญี่ปุ่น Daikoku ครบ 4 สี ทั้ง 60 และ 80 แกรม พร้อมน้ำยา Saraya ทั้งตัวที่ใช้ซักผ้าและตัวที่ใช้เช็ดโต๊ะ สั่งรวมในรอบเดียวได้ครับ

ผ้า 60 แกรม บรรจุกล่องละ 100 แผ่น ลังละ 6 กล่อง (600 แผ่น) ส่วนผ้า 80 แกรม บรรจุแพ็คละ 60 แผ่น ลังละ 6 แพ็ค (360 แผ่น) ทั้งสองแบบ 1 ลังเป็นสีเดียว คละสีในลังเดียวไม่ได้ เพราะฉะนั้นร้านที่จัดผ้าเช็ดอเนกประสงค์แบบแยกโซน ให้สั่งเป็นลังตามสีที่ใช้จริงครับ ดูอุปกรณ์ทำความสะอาดของเราได้

ทักทีมงานทาง LINE แล้วบอกเราว่าร้านมีโซนไหนบ้าง ทีมงานช่วยดูให้ว่าควรมีผ้าสีไหน กี่ลัง และน้ำยาตัวไหนครับ


คำถามที่เจ้าของร้านมักถาม

ใช้สีขาวครับ ตามการแบ่งสีของ Daikoku สีขาวคืองานทั่วไป ซึ่งรวมโต๊ะลูกค้าหน้าร้านด้วย ฉีด Saraya J-3 ลงบนผ้าแล้วเช็ด ไม่ต้องล้างน้ำออก และเก็บผ้าขาวหน้าร้านแยกกล่องจากผ้าขาวในครัว
แช่ผ้าในน้ำยา Saraya J-6 ผสม 30 เท่า แล้วซักเครื่องโดยเติมน้ำยาฟอกขาวคลอรีนตามฉลาก ผ้าสีซักแยกจากผ้าขาว จากนั้นตากให้แห้งสนิทก่อนใช้ครับ ถ้าซักแบบนี้แล้วกลิ่นยังไม่หาย แปลว่าถึงเวลาเปลี่ยนผืนใหม่
ไม่ควรครับ คู่มือของกรมอนามัยและแบบประเมิน SAN ให้วางจานและภาชนะที่ล้างแล้วผึ่งบนชั้นหรือตะแกรงที่สูงจากพื้นจนแห้ง หรือฆ่าเชื้อด้วยแดด น้ำร้อน หรือคลอรีน ไม่เช็ดด้วยผ้า ผ้าเช็ดทำความสะอาดมีไว้เช็ดพื้นผิวในโซนของมันเท่านั้น
ไม่ควรครับ ให้ซักแยกกัน เพราะคลอรีนอาจทำให้ผ้าสีซีด ถ้าสีซีดจนดูไม่ออกว่าเป็นผ้าโซนไหน ให้เปลี่ยนผืนใหม่
ไม่ได้บังคับครับ แบบประเมิน SAN ไม่ได้พูดถึงสีผ้าเช็ดเลย ข้อที่ใกล้ที่สุดคือให้แยกเขียงสำหรับเนื้อสุก เนื้อดิบ และผักผลไม้ และให้ทำความสะอาดโต๊ะลูกค้าด้วยน้ำยาทันทีหลังให้บริการ การใช้ผ้าแยกสีช่วยให้พนักงานแยกผ้าได้ง่ายและเห็นชัด

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *