ปลายวันหลังปิดร้าน พ่อครัวหลายคนคงเคยทำแบบนี้ครับ เหลือแกงกะทิมันๆ หรือของทอดอยู่ในถาดทั้งที่ยังอุ่นๆ ก็คว้าฟิล์มมาห่อคลุมแน่นๆ แล้วยกเข้าตู้เย็น พอวันรุ่งขึ้นก็หยิบเข้าไมโครเวฟทั้งอย่างนั้นเลย ดูเป็นเรื่องเล็กที่ทำกันจนชิน แต่จริงๆ แล้วนี่คือจุดที่ใช้ฟิล์มผิดวิธีที่พบบ่อยที่สุด และเป็นเรื่องที่คู่มือนี้อยากช่วยให้ร้านเลี่ยงตั้งแต่ต้น
พูดกันตรงๆ ฟิล์มห่ออาหารเป็นหนึ่งในของใช้ในครัวที่มีประโยชน์ที่สุด ถ้าใช้ให้ถูกงานครับ มันช่วยเก็บของสด คลุมถาด กันของแห้งและกันกลิ่นได้ดีมาก ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ตัวฟิล์ม แต่อยู่ที่การเลือกให้เหมาะและใช้ให้ถูกวิธี ในหน้านี้เราจะไล่ให้เห็นว่า ฟิล์มถนอมอาหารสำหรับร้านอาหาร เลือกและใช้ยังไงให้ปลอดภัย ตั้งแต่การเลือกความหนากับความกว้าง ไปจนถึงกฎการใช้ง่ายๆ ไม่กี่ข้อ ที่ทำให้ฟิล์มกลายเป็นตัวช่วยที่วางใจได้ในทุกวันครับ
คำตอบสั้นๆ: การเลือกและใช้ฟิล์มถนอมอาหารในร้านให้ปลอดภัยทำได้ไม่ยากครับ เลือกความหนาให้เหมาะกับงาน (9 ถึง 10 ไมครอนสำหรับงานห่อทั่วไป เช่น ของสด ผัก ผลไม้ เนื้อดิบ และคลุมถาด ส่วน 11 ไมครอนสำหรับของที่มีเหลี่ยมมุมคมจะได้ไม่ขาดง่าย) เลือกความกว้างให้พอดีกับภาชนะ และเลือกฟิล์มที่ได้มาตรฐาน มอก. 1136 ส่วนการใช้ให้ปลอดภัย จำง่ายๆ คือใช้กับของเย็นและของสดได้ดี แต่เลี่ยงอาหารมันจัด ไม่ใช้กับความร้อนสูงหรือการปิ้งย่างอบทอด และถ้าจะเข้าไมโครเวฟให้ทำตามที่ระบุบนฉลากครับ
สรุปหลักคิดสั้นๆ ก่อนลงรายละเอียดนะครับ การเลือกฟิล์มเริ่มจากความหนาให้ตรงงาน คือ 9 ถึง 10 ไมครอนสำหรับงานห่อทั่วไป และ 11 ไมครอนสำหรับของที่มีเหลี่ยมมุมคมเพื่อไม่ให้ขาดง่าย ตัวฟิล์มเองเหมาะที่สุดกับของเย็นและของสด งานห่อและคลุมถาดหรือภาชนะ ซึ่งใช้ให้ถูกงานแบบนี้คือปลอดภัย ส่วนสิ่งที่ต้องเลี่ยงคือการให้ฟิล์มสัมผัสอาหารมันจัดโดยตรง ไม่ใช้กับความร้อนสูงหรือการปิ้งย่างอบทอด และถ้าจะเข้าไมโครเวฟให้ทำตามที่ระบุบนฉลาก สุดท้ายเลือกฟิล์มที่ได้มาตรฐาน มอก. 1136 ซึ่งเป็นมาตรฐานบังคับสำหรับฟิล์มห่ออาหาร เพื่อความมั่นใจเรื่องความปลอดภัยครับ
ฟิล์มถนอมอาหารสำหรับร้านอาหาร เลือกยังไง เริ่มจากงานที่ใช้
เริ่มจากงานที่ร้านใช้จริง แล้วสเปกที่เหลือจะตามมาเองครับ ฟิล์มถนอมอาหาร หรือที่หลายร้านเรียกกันว่าพลาสติกแรปร้านอาหาร เลือกได้ง่ายๆ จากสามคำถาม หนึ่ง ร้านเอาไปห่ออะไรเป็นหลัก ถ้าเป็นของสด ของเย็น คลุมถาดคลุมภาชนะ ซึ่งเป็นงานที่ฟิล์มออกแบบมาพอดี ข้อนี้จะเป็นตัวกำหนดความหนา (ไมครอน) สอง ภาชนะที่ใช้บ่อยขนาดไหน อันนี้กำหนดความกว้างของม้วน และสาม หน้างานเป็นแบบไหน ครัวที่มีแท่นตัดอยู่แล้วกับหน้างานที่อยากฉีกตัดเร็วๆ จะเหมาะกับรูปแบบม้วนคนละแบบกัน
เวลาลูกค้าถามเราว่า เลือกฟิล์มห่ออาหารยังไงให้ปลอดภัย คำตอบของเราที่ 91 Marketing ไม่ใช่การไล่สเปกที่แพงที่สุดมาให้ครับ แต่เป็นการถามกลับว่าร้านใช้ห่ออะไร แล้วจับคู่ความหนากับความกว้างให้ตรงงาน เพราะฟิล์มที่เลือกถูกงานและใช้ถูกวิธี คือฟิล์มที่ทั้งคุ้มและปลอดภัยที่สุด หัวข้อถัดไปจะบอกความหนากับความกว้างแบบเจาะจง และหัวข้อต่อจากนั้นคือกฎการใช้ให้ปลอดภัยที่จำได้ไม่ยากครับ
เลือกความหนา (ไมครอน) และความกว้างให้เหมาะกับงาน
เลือกความหนาตามลักษณะของที่ห่อ และเลือกความกว้างตามขนาดภาชนะครับ เริ่มที่ความหนาก่อน ฟิล์มมีให้เลือกที่ 9, 10 และ 11 ไมครอน โดย 9 ถึง 10 ไมครอนคือความหนามาตรฐานสำหรับงานทั่วไป ทั้งห่อของสด ผัก ผลไม้ เนื้อดิบ และคลุมถาด จาน ชาม ยืดตัวดีและแนบกับภาชนะได้ดี ส่วน 11 ไมครอนจะหนาขึ้นอีกนิด เหมาะกับของที่มีเหลี่ยมมุมคม เพราะช่วยให้ฟิล์มไม่ขาดง่ายเวลาห่อ ตารางนี้สรุปให้เห็นว่างานแบบไหนควรใช้ความหนาเท่าไหร่
| งาน / ของที่ห่อ | ความหนาแนะนำ | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ห่อของสด ผัก ผลไม้ เนื้อดิบ คลุมถาด/จาน/ชาม | 9 ถึง 10 ไมครอน | งานทั่วไป ยืดดี แนบภาชนะดี |
| ของที่มีเหลี่ยมมุมคม (เช่น ภาชนะขอบคม ของแข็งเป็นเหลี่ยม) | 11 ไมครอน | หนาขึ้น ทนกว่า ไม่ขาดง่าย |
เรื่องความกว้าง รุ่นที่เราแนะนำและมีพร้อมคือ 30, 40 และ 45 ซม. ส่วนขนาดที่เล็กกว่านี้มีให้สั่งเพิ่มได้ตามต้องการ เคล็ดลับคือเลือกความกว้างให้พอดีกับภาชนะที่ร้านใช้บ่อยที่สุด จะช่วยลดการห่อซ้อนหลายชั้นและลดการสิ้นเปลืองฟิล์มลงได้จริง ส่วนความยาว ม้วนมาตรฐานยาว 500 ม. (บางรุ่นที่ 11 ไมครอนยาวถึง 600 ม.) ซึ่งใช้ได้นานคุ้มค่าต่อการสั่งหนึ่งครั้ง
ส่วนรูปแบบม้วน มีสองแบบให้เลือกตามหน้างานครับ แบบม้วนเปลือยเหมาะกับครัวที่มีแท่นตัดอยู่แล้ว ส่วนแบบบรรจุกล่องพร้อมใบมีดสไลด์เหมาะกับหน้างานที่อยากดึงแล้วตัดได้เร็วและปลอดภัยในตัว ไม่ต้องหาที่ตัดแยก ทั้งสองแบบใช้ฟิล์มเนื้อเดียวกัน ต่างกันแค่ความสะดวกตอนใช้ อีกหนึ่งข้อมูลที่ดีต่อการวางแผนคือ ฟิล์มมีช่วงอุณหภูมิใช้งานที่ -36 ถึง 121°C ซึ่งจะโยงกับเรื่องการใช้ให้ปลอดภัยในหัวข้อถัดไป
ใช้ฟิล์มถนอมอาหารให้ปลอดภัย ต้องระวังอะไรบ้าง
ใช้ให้ปลอดภัยจำแค่ไม่กี่ข้อครับ และทุกข้อมาจากคำแนะนำบนฉลากของผู้ผลิตเอง ข้อแรก ฟิล์มเหมาะและออกแบบมาสำหรับของเย็นและของสดเป็นหลัก นี่คืองานที่มันทำได้ดีที่สุด ข้อสอง ไม่ใช้ฟิล์มกับเตาแก๊ส เตาไฟฟ้า หรือเตาอินฟราเรด ข้อสาม ไม่ใช้กับการปรุงที่ความร้อนสูง อย่างการปิ้ง ย่าง อบ หรือทอด ข้อสี่ เลี่ยงไม่ให้ฟิล์มสัมผัสอาหารที่มันจัดหรือมีไขมันสูงโดยตรง รวมถึงอาหารที่มีแอลกอฮอล์ และข้อห้า ให้ใช้ฟิล์มอยู่ในช่วงอุณหภูมิใช้งานของมัน คือ -36 ถึง 121°C
ทำไมฉลากถึงแนะนำแบบนี้ อธิบายสั้นๆ แบบเข้าใจง่ายครับ ฟิล์มห่ออาหารแบบ PVC จะมีสารที่ช่วยเพิ่มความยืดหยุ่น (เรียกว่าพลาสติไซเซอร์ ชนิดที่ใช้ในฟิล์มห่ออาหารคือ DEHA) เจ้าตัวนี้แหละที่ทำให้ฟิล์มเหนียว ยืด และแนบภาชนะได้ดี ซึ่งปลอดภัยเมื่อใช้กับงานที่มันออกแบบมา เหตุผลที่ฉลากให้เลี่ยงของมันจัดและความร้อนสูงก็เพราะความร้อนกับไขมันจะทำให้สารนี้ออกมาปนกับอาหารได้ง่ายขึ้น พูดง่ายๆ คือใช้ให้ถูกงานเท่ากับปลอดภัย ไม่ใช่เรื่องต้องกลัวฟิล์ม แต่เป็นเรื่องใช้ให้ถูกวิธี
แล้วถ้าเป็นของร้อนหรือของมันล่ะ ปลอดภัยไหม สำหรับอาหารที่มันจัดหรือร้อนจัด ทางที่ดีที่สุดคือปล่อยให้คลายร้อนลงก่อนแล้วค่อยห่อ หรือเปลี่ยนไปใช้ภาชนะมีฝาแทนการห่อฟิล์มโดยตรงครับ นี่ไม่ใช่การบอกว่าฟิล์มไม่ดี แต่เป็นการใช้ฟิล์มให้ตรงกับงานที่มันเหมาะ ซึ่งก็คือของเย็นและของสดนั่นเอง
ฟิล์มถนอมอาหาร เข้าไมโครเวฟได้ไหม
ตอบแบบระมัดระวังไว้ก่อนนะครับ ฉลากระบุว่าการอุ่นอาหารในไมโครเวฟอยู่ในช่วงอุณหภูมิใช้งานของฟิล์ม แต่ให้เลี่ยงอาหารที่มันจัด และให้ทำตามคำแนะนำบนแพ็กเสมอ ที่สำคัญคือไม่ใช้ฟิล์มกับการปรุงที่ความร้อนสูง ซึ่งต่างจากการอุ่นเบาๆ
ทางที่ปลอดภัยและสบายใจที่สุดสำหรับของมันหรือของร้อนจัด คือย้ายอาหารใส่ภาชนะที่เข้าไมโครเวฟได้แล้วค่อยอุ่น จะได้ไม่ต้องมาลุ้นเรื่องฟิล์มเจอความร้อนกับไขมันพร้อมกัน สรุปคือเข้าไมโครเวฟเพื่ออุ่นได้ตามที่ฉลากบอก แต่ให้ยึดฉลากเป็นหลัก และเลี่ยงของมันจัดไว้ก่อนครับ
มาตรฐาน มอก. 1136 และการรับรองความปลอดภัย
เวลาจะเลือกฟิล์มห่ออาหาร ให้ดูมาตรฐาน มอก. เป็นอันดับแรกครับ ฟิล์มห่ออาหารในไทยมีมาตรฐานบังคับชื่อว่า มอก. 1136-2559 หรือชื่อเต็มว่า “ฟิล์มยืดหุ้มห่ออาหาร” ซึ่งเป็นมาตรฐานบังคับของสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) มีผลบังคับใช้ตั้งแต่ 24 พฤศจิกายน 2564 การเลือกฟิล์มที่ได้ มอก. 1136 จึงเป็นหลักประกันความปลอดภัยขั้นพื้นฐานที่ร้านควรมองหาก่อนเรื่องอื่น
ในส่วนของฟิล์ม Fresh Wrap ที่เราจำหน่าย ตัวสินค้าได้เครื่องหมาย มอก. 1136 และยังผ่านการรับรอง BRCGS Packaging Materials, HACCP และ GHP ด้วยครับ พูดง่ายๆ คือเป็นฟิล์มที่มีมาตรฐานรับรองทั้งด้านความปลอดภัยอาหารและระบบการผลิต ใช้ในครัวร้านได้อย่างสบายใจเมื่อใช้ให้ถูกงานตามกฎง่ายๆ ที่เล่าไปข้างต้น
คำถามที่ร้านถามบ่อย
ฟิล์มถนอมอาหาร PE PVC ต่างกันยังไง
ฟิล์มถนอมอาหารมีทั้งแบบที่ทำจาก PE และ PVC ครับ ต่างกันที่วัสดุและคุณสมบัติการยืดเกาะ ฟิล์ม PVC จะเหนียวและแนบภาชนะได้ดี เหมาะกับงานห่อและคลุมของสดของเย็น ฟิล์ม Fresh Wrap ที่เราจำหน่ายเป็น PVC ที่ได้มาตรฐาน มอก. 1136 หัวใจไม่ได้อยู่ที่ว่าวัสดุไหนดีกว่า แต่อยู่ที่การเลือกให้ตรงงานและใช้ให้ถูกวิธี
เลือกฟิล์มห่ออาหารยังไงให้ปลอดภัย
เลือกจากงานที่ใช้และเลือกฟิล์มที่ได้มาตรฐานครับ ดูความหนาให้เหมาะ คือ 9 ถึง 10 ไมครอนสำหรับงานทั่วไป และ 11 ไมครอนสำหรับของที่มีเหลี่ยมมุมคม เลือกความกว้างให้พอดีกับภาชนะ และเลือกฟิล์มที่ได้ มอก. 1136 จากนั้นใช้ตามคำแนะนำ คือเลี่ยงอาหารมันจัดและความร้อนสูง
ฟิล์มถนอมอาหาร เข้าไมโครเวฟได้ไหม
ใช้อุ่นในไมโครเวฟได้ตามที่ระบุบนฉลากครับ แต่ให้เลี่ยงอาหารที่มันจัด และไม่ใช้กับการปรุงที่ความร้อนสูง ทางที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับของมันหรือของร้อนจัดคือย้ายใส่ภาชนะที่เข้าไมโครเวฟได้ และทำตามคำแนะนำบนฉลากเสมอ
ห่ออาหารร้อนหรืออาหารมันด้วยฟิล์มได้ไหม
สำหรับอาหารมันจัดหรือร้อนจัด แนะนำให้ปล่อยคลายร้อนก่อนหรือใช้ภาชนะแทนครับ เพราะฉลากแนะนำให้เลี่ยงการสัมผัสอาหารมันโดยตรงและเลี่ยงความร้อนสูง ฟิล์มเหมาะที่สุดกับของเย็นและของสด
เลือกความหนากี่ไมครอนดี
งานห่อทั่วไปใช้ 9 ถึง 10 ไมครอนก็พอครับ ทั้งของสด ผัก ผลไม้ เนื้อดิบ และคลุมถาด ส่วนของที่มีเหลี่ยมมุมคมให้ใช้ 11 ไมครอนที่หนากว่าจะได้ไม่ขาดง่าย
ฟิล์มถนอมอาหารต้องมี มอก. ไหม สำคัญยังไง
สำคัญครับ มอก. 1136 เป็นมาตรฐานบังคับสำหรับฟิล์มยืดหุ้มห่ออาหารในไทย การเลือกฟิล์มที่ได้ มอก. คือหลักประกันความปลอดภัยขั้นพื้นฐาน ฟิล์ม Fresh Wrap ที่เราจำหน่ายได้ มอก. 1136 พร้อม BRCGS, HACCP และ GHP
มีความกว้างและรูปแบบอะไรให้เลือกบ้าง
ความกว้างหลักมีที่ 30, 40 และ 45 ซม. ส่วนขนาดที่เล็กกว่านี้มีให้สั่งเพิ่มได้ตามต้องการ ม้วนยาว 500 ม. และมีทั้งแบบม้วนเปลือยและแบบกล่องพร้อมใบมีดสไลด์ครับ เลือกความกว้างตามภาชนะที่ใช้บ่อยจะช่วยลดการสิ้นเปลือง บอกเราได้ว่าร้านใช้ห่ออะไร เดี๋ยวช่วยเลือกให้
เลือกฟิล์มถนอมอาหารที่ได้มาตรฐานให้ร้านคุณ
ถ้าอยากได้ฟิล์มห่ออาหารที่ใช้ในครัวได้อย่างมั่นใจ เรามีฟิล์ม Fresh Wrap ที่ได้มาตรฐาน มอก. 1136 พร้อม BRCGS, HACCP และ GHP มีความหนา 9 ถึง 11 ไมครอน ความกว้าง 30, 40 และ 45 ซม. (ขนาดอื่นสั่งเพิ่มได้) ทั้งแบบม้วนและแบบกล่องใบมีดสไลด์ ทักไลน์มาบอกเราได้เลยครับว่าร้านใช้ห่ออะไรและภาชนะขนาดไหน เดี๋ยวเราช่วยเลือกความหนากับความกว้างที่เหมาะให้ เพราะซัพพลายเออร์ที่ดีไม่ได้มีไว้แค่ขายของ แต่มีไว้ช่วยให้คุณใช้ของให้ถูกและปลอดภัย 91 Marketing, One Stop No Stress ครับ
ปิดท้ายด้วยหลักคิดเดียวกับตอนต้นครับ ฟิล์มไม่ใช่ของที่ต้องกลัว แต่เป็นตัวช่วยในครัวที่ดีมากเมื่อเลือกถูกและใช้ถูก อย่างเคสพ่อครัวที่ห่อของทอดร้อนๆ แล้วเข้าไมโครเวฟตอนต้นบทความ ถ้ารู้กฎง่ายๆ ไม่กี่ข้อ คือรอให้คลายร้อน เลี่ยงของมันจัด และเลือกฟิล์มที่ได้ มอก. ก็เปลี่ยนจากจุดที่พลาดบ่อยให้เป็นการใช้งานที่วางใจได้ทันที นี่คือสิ่งที่เราอยากให้ร้านได้กลับไป การเลือกและใช้ ฟิล์มถนอมอาหารสำหรับร้านอาหาร ให้ถูกงาน คือเรื่องง่ายที่ช่วยให้ครัวปลอดภัยและคุ้มขึ้นทุกวันครับ